مجله‌ی BOF اخیراً گزارشی منتشر کرد در خصوص واگذاری رهبری شرکت زارا و ایندیتکس به دختر صاحب اصلی آن؛ مارتا اورتگا. چندی پیش این شرکت با مدیر قبلیش با این شرط خداحافظی کرد که او قول داد به مدت 2 سال با شرکت‌های رقیب همکاری نکند. مدیریت دختر صاحب زارا در حالی رخ داده است که او حقوقی به مراتب کمتر از آن‌چه یک مدیر استخدامی می‌گیرد، دریافت می‌کند. علت دریافت حقوق کمتر از یک شرکت فست فشن که سرمایه‌ی بنیانگذار آن به میلیارد دلار محاسبه می‌شود، قطعاً کنار آمدن با شرایط خاص نیست.

به نظر شما چرا چنین اتفاقی رخ داده است؟ قطعاً علت آن را باید در زیربناهای شرکت و اتفاقاتی جستجو کرد که با روی کار آمدن یکی از اعضای همان خانواده رخ خواهد داد. به زبان ساده‌تر، یک کسب و کارها زمانی بهتر پیش می‌رود که به یک بیزینس خانوادگی تبدیل شود.

اما این اتفاق به همین راحتی روی نمی‌دهد. سالیان است که این موضوع در حال بررسی است و ما نتیجه‌ی آن را با نگاهی از زوایای مختلف در اختیار شما مخاطب محترم قرار می‌دهیم. امروز ما در مجله‌ی کمد به دنبال پاسخ به این سوال رفته‌ایم که کار و کسب‌های خانوادگی تا چه اندازه موفق و تا چه اندازه ناموفق هستند؟

شرکت‌های خانوادگی نه تنها برای خانواده‌های درگیر آن، بلکه برای اقتصاد محلی و جهانی نیز خوب هستند. البته به همین سادگی هم نیست، بسیاری برای بقا تلاش زیادی کرده‌اند و بازهم به نتیجه نرسیده‌اند. در حالی که بسیاری از صاحبان مشاغل کوچک طوری برنامه‌ریزی می‌کنند تا در دوران بازنشستگی از نظر مالی مستقل باشند، بر اساس آمار حدود یک سوم از 100.000 تجارت‌های خانوادگی که هر ساله به نسل بعدی منتقل می‌شوند، متعاقباً شکست می‌خورند.
راه‌اندازی هر تجارتی، از یک کار و کسب کوچک گرفته تا یک شرکت بزرگ، دارای مزایا و معایبی است. اما با این‌حال شرکت‌های خانوادگی دارای مزایا و معایب منحصر به خود هستند که در ادامه درباره‌ی آن‌ها صحبت می‌کنیم.

راه‌اندازی یک کسب و کارهای خانوادگی مزایای زیادی دارد از جمله:

رهبری یک تجارت خانوادگی معمولاً با موقعیت هر فرد در خانواده تعیین می‌شود. در نتیجه، به طور کلی عمر طولانی در رهبری وجود دارد که ثبات کلی را در یک تجارت خانوادگی تضمین می‌کند. در بسیاری از شرکت‌های خانوادگی، رهبر کار و کسب، سال‌ها در این موقعیت باقی می‌ماند و شاید تنها رویدادهایی مانند مرگ و بازنشستگی و بیماری، تغییراتی در رأس شرکت به وجود آورد.

شرکت‌های خانوادگی نسبت به شرکت‌های دیگر از مسئولیت‌پذیری بیشتری برخوردارند. زیرا در این میان تنها شرکت مطرح نیست بلکه نیازهای خانواده هم مهم است. یک شرکت خانوادگی برای قوی ماندن نیاز به شناخت صنعت، بازار کار و مشاغل دارد تا افراد آن بتوانند به خوبی از پس شرکت بربیایند. از دیگر عوامل مهم برای آن‌ها؛ بازاریابی و فروش و ارتباط قوی با مشتری است.
از قدیمی‌ترین کار و کسب‌های خانوادگی مربوط به هتلی به سبک مسافرخانه در ژاپن به نام Hoshi Ryokan هوشی ریوکان است. این هتل 781 سال پیش تأسیس شده و 46 نسل در میان خانواده باقی مانده است. رکوردی که هوشی ریوکان زده شاید به راحتی قابل تکرار نباشد. از نام‌های برجسته‌ی دیگری که در کار و کسب خانوادگی موفق بوده‌اند شرکت خودروسازی فورد است. درست در زمانی که شرکت‌های بزرگ خودروسازی دیگر در دنیا، به دلیل شرایط بحرانی اقتصاد با مشکلات مالی مواجه بودند، شرکت فورد موفق عمل کرد. بسیاری موفقیت این شرکت را به روحیه‌ی جنگندگی این خانواده نسبت می‌دهند.

در یک شرکت خانوادگی انعطاف‌پذیری زیادی باید وجود داشته باشد. اگر کسی در یک شرکت مستقل کار کند، وظایف مشخصی دارد و خارج از آن کاری انجام نمی‌دهد اما در مورد مشاغل خانوادگی متفاوت است. یعنی ممکن است هر کس متفاوت از وظایفی که برایش تعریف شده است مجبور باشد کارهای دیگر که در حوزه‌ی مسئولیتش نیست، انجام دهد. بنابراین نیاز به انعطاف‌پذیری در مشاغل خانوادگی مهم است.
مهم این است که شغل خانوادگی بر روی ریل موفقیت بیافتد. نقل قولی از برند آرایشی استی لادر Estée Lauder که در سال 1948 تأسیس شد وجود دارد. این برند را خانم لادر به همراه همسرش به راه انداخت. او در مورد موفقیت شرکتش می‌گوید: من هرگز در عمرم یک روز بدون فروش کار نکرده‌ام. از دیگر مشاغل خانوادگی می‌توان شرکت بوردا را نام برد. اگر دوست دارید در مورد آن بیشتر بدانید مطلب ما را در این مورد مطالعه کنید.

شرکت‌های غیرخانوادگی چشم‌انداز آینده‌ی خود را تا سه ماه آینده در نظر می‌گیرند، اما این موضوع در مورد شرکت‌های خانوادگی متفاوت است. در واقع شرکت‌های خانوادگی می‌توانند چشم‌انداز خود را برای سال‌ها و حتی دهه‌ها در نظر بگیرند. وقتی چشم‌انداز شرکت بلندمدت باشد تصمیم‌گیری‌ها و استراتژی آن به راحتی و با نگاه به آینده‌ی روشن شکل می‌گیرد.

رکود اقتصادی و دیگر زمان‌هایی که برای یک کار و کسب می‌تواند چالش‌برانگیز باشد زمانی است که هیئت مدیره‌ی یک شرکت غیرخانوادگی، باید تصمیم بگیرند تا چگونه بحران را پشت‌سر بگذارند و شرکت را سرپا نگه دارند. اما در شرکت‌های خانوادگی افراد آمادگی دارند تا از نظر مالی برای بقای آن در تجارت، کمک کنند. ممکن است این امر در مورد کاهش موقت دستمزد، توقف دریافت سود سهام و یا کمک به برخی از منابع مالی از طرف افراد باشد، تا زمانی که شرکت دوباره بتواند سرپا بایستد. برای خانواده‌ای که پشت هر کار و تجارتی هستند، موفقیت بلندمدت تجاری برای بقای مالی، آن‌قدری ارزش دارد که از سود کوتاه‌مدت خود چشم‌پوشی کنند.

در کنار مزایایی که در مورد مشاغل خانوادگی گفتیم، معایبی هم وجود دارند که به آن‌ها می‌پردازیم.

وقتی که یک کار و کسب خانوادگی به راه می‌افتد، ممکن است که نسل‌های بعدی علاقه‌ای به آن سبک از تجارت نداشته باشند و مجبور به ادامه شوند. در این‌صورت کسانی که کار را اداره می‌کنند به مدیرانی منفعل، بی‌تفاوت و بی‌شور تبدیل می‌شوند که به ضرر تجارت تمام می‌شود. در هر شرکت متفرقه‌ای، منفعل و بی‌تفاوت بودن می‌تواند منجر به فسخ قرارداد شود. اما در شغل خانوادگی، این موضوع به یک چالش در تجارت‌شان تبدیل می‌شود.

ارتباطات پیچیده‌ای که بین اعضای خانواده وجود دارد، سابقه‌ی خانوادگی و کار و کسب، مرز مبهم بین زندگی خانوادگی و زندگی کاری، همگی می‌توانند باعث ایجاد مشکلات در یک تجارت خانوادگی شوند. در این‌صورت ارتباطات خانوادگی اغلب حل چنین مسائلی را با مشکل روبه‌رو می‌کند.

اغلب کسب و کارهای خانوادگی از ساختار منسجمی برخوردار نیستند و شرکت بر مبنای اعتماد شکل گرفته است. اما اعتماد به تنهایی نمی‌تواند راه‌حل باشد. هنوز هم جدی گرفتن قوانین _ چه قوانین داخلی شرکت و چه قوانین خارجی _ حیاتی است.

گاهی امکان دارد افرادی که تحصیلات، تجربه و یا مهارت کافی در یک جایگاهی را ندارند، به خاطر نسبت خویشاوندی به مقامی برسند. در این صورت امکان این‌که شرکت با چالش جدی مواجه شود بسیار زیاد است. در این مواقع، بهتر است که اعضا فردی از بیرون دایره‌ی شرکت و غریبه را برگزینند تا کار به روال درست انجام شود. اما آیا با این‌کار اصطکاکی بین اعضا خانواده اتفاق نمی‌افتد؟
از چالش‌های شرکت‌های خانوادگی این است که افراد با مهارت کافی در میان اعضا آن یافت نمی‌شوند تا در مناصب بالا اداره‌ی امور را در دست داشته باشند.

بنابر تحقیقات، 62 درصد کارمندان می‌گویند اگر بدانند در آینده چه کسی جانشین کارفرمایشان می‌شود، با خاطر آسوده‌تری به کار ادامه می‌دهند. اما موضوع این است که بسیاری از مدیران فکری در این مورد ندارند و به آخر خط نگاهی نمی‌اندازند. شاید هم برایشان مشکل است که فکر کنند بالاخره زمانی می‌رسد که کس دیگری باید کنترل امور را در دست بگیرد. اما واقعیت این است که مرگ، بیماری و یا حتی رسوایی از چالش‌هایی هستند که در کار و کسب احتمال دارد روی دهد. بنابراین تعیین جانشین برای کار و کسب خانوادگی بسیار ضروری است.

همان‌طور که دیدید، در یک کار و کسب خانوادگی مزایا و معایب زیادی وجود دارد. شاید در مدت زمان کوتاه معایب آن کمتر به چشم بیاید، اما در بلندمدت چالش‌ها خود را به رخ می‌کشند. در مورد کار و کسب خانوادگی هدف باید مشخص باشد تا نقاط قوت و ضعف آن بهتر معلوم شود.

یک چشم‌انداز بلند مدت برای کار و کسب خانوادگی خود بسازید که قانع‌کننده و باورپذیر باشد و دلیل انجام آن را هم مشخص کنید. زمانی که برای کار و کسب خانوادگی برنامه‌ریزی می‌کنید، همه‌ی جوانب آن را بسنجید که آیا کار شما تا سه نسل دوام می‌آورد یا نه.

وقتی صحبت از تجارت موفق می‌شود، یعنی خدمات و محصولی که تولید می‌کنیم از کیفیت بالایی برخوردار باشد. هم‌چنین محصول ما به اندازه‌ی کافی انعطاف‌پذیر باشد تا نوسانات بازار را تحمل کند. اما وقتی از تجارت خانوادگی حرف می‌زنیم به مواردی که اشاره کردیم دو مورد دیگر هم اضافه می‌شود: اول اطمینان داشته باشیم که نسل بعدی ما به اندازه‌ی کافی استعداد ادامه‌ی مسیر را داشته باشند. دوم آگاهی از چگونگی ادامه‌ی مسیر.

کلید رشد استعدادهای نسل بعدی این است که زود شروع کنید. همان‌طور که گفتیم، از 100.000 تجارت خانوادگی که سالانه شکل می‌گیرند تقریباً یک سوم آن با شکست مواجه می‌شوند. یکی از دلایل آن مشکل در برنامه‌ریزی است. اگر شما می‌خواهید کسب و کارهای خانوادگی داشته باشید بهتر است جانشین خود را زود تعیین کنید. در این‌صورت زمان کافی دارید تا از استعداد و ظرفیت او آگاه شوید و آن‌ها هم بدانند قرار است چه نقشی ایفا کنند. خواه این نقش هفته‌ی آینده صورت بگیرد و یا سال‌های بعد.

پیشنهاد بعدی داشتن «شورای خانوادگی» جدا از جلسه‌های شرکت شماست. در این جلسات به خوبی می‌توانید دغدغه‌های شرکت، موفقیت‌های آینده و اهداف را با اعضای خانواده به بحث بگذارید. در این میان از افراد کم‌سن خانواده هم می‌توانید استعدادیابی کنید که آیا می‌توانید آینده‌ را به آن‌ها بسپارید یا نه. بهتر است در مورد جانشین، اهداف شرکت و موارد دیگر همه را مستندسازی کنید تا در زمان لازم، جابه‌جایی بی‌دردسر صورت گیرد.

در میان کار و کسب‌های خانوادگی، نمونه‌های موفق زیادی وجود دارند که سالیان است توانسته‌اند با وجود نوسانات دنیای اقتصاد سرپا بایستند. از این نمونه‌ها می‌توان از: (Pieper & Astrachan, 2008)، (Sirmon & Hitt, 2003)، (Le Breton-Miller & Miller, 2018) نام برد. صاحبان مسئولیت‌پذیر این توانایی را دارند که سؤالات اساسی بپرسند و مدیریت رهبری شرکت را در قبال تصمیمات و اقدامات خود پاسخگو بدانند.

اما موفقیت در کسب و کار خانوادگی غیر از راه‌کارهایی که ارائه شد نیازمند زیرساخت‌هایی در نظام اقتصادی یک کشور است. اگر زیرساخت‌های اقتصادی مناسب در کشوری فراهم باشد، افراد با اطمینان بیشتری سختی‌های یک تجارت خانوادگی را تحمل می‌کنند تا به سوددهی برسند.

در کشور خودمان خانواده‌هایی بوده‌اند که تلاش برای راه‌اندازی یک تجارت خانوادگی داشته‌اند. تعدادی موفق بوده‌اند و بسیاری ناموفق. ما در این زمینه با کارشناسان اقتصادی صحبت کردیم تا علت ناموفق بودن کار و کسب‌های خانوادگی و ادامه ندادن شغل توسط فرزندان را دریابیم.

در دهه‌ی شصت در ایران به خاطر بوم جمعیتی که به وجود آمده بود امید زیادی می‌رفت که کار و کسب‌های خانوادگی با موفقیت روبه‌رو شوند. یعنی فرزندان کار و کسب پدران‌شان را صنعتی کنند و گسترش دهند و حتی بتوانند به صورت بین‌المللی فعالیت کنند. چنین اتفاقی سبب پیشرفت ایران در جایگاه منطقه‌ای و جهانی می‌شد. اما دلایلی سبب شد که چنین تصوری با شکست مواجه شود.

ناکارآمدی قوانین اقتصادی: ناکارآمدی در قوانین اقتصاد ایران تا به حال سبب شده که فضا برای بنگاه‌های اقتصادی فراهم نشود. یکی از این ناکارآمدی‌ها ساده‌سازی نکردن مسیر پیشرفت یک کار و کسب بود. مسیر طولانی که برای ثبت تجارت باید طی می‌شد فرسایشی و خسته‌کننده بود.
تخصیص ارز ارزان‌قیمت: در سال‌های جنگ تخصیص ارز ارزان‌قیمت سبب ایجاد رانت برای بعضی افراد شد. بسیاری از افراد به نام راه‌اندازی کارخانه، با ارز ارزان‌قیمت واردات انجام دادند و این‌کار به ضرر کار و کسب‌های داخلی تمام شد.
کارگر سالاری در قوانین: از آن‌جایی که قوانین ایران به نفع کارگر است و نه کارفرما، بسیاری از کارفرمایان تمام تلاش خود را می‌کنند تا استخدامی صورت نگیرد و این‌گونه از مشکلات دست و پاگیر قوانین کار رهایی داشته باشند.
قوانین سخت‌گیرانه‌ای که در بالا گفتیم، در ایران سبب شده که افراد کمتر به سراغ ادامه‌ی راه پدران‌شان بروند و کار و کسب نوپایی را که چند سال گذشته شکل گرفته است، رها می‌کنند. در این حالت یا از ثروتی که پدران اندوخته‌اند بهره می‌برند و یا کار تازه‌ای راه می‌اندازند.

حالا تصمیم با شماست. آیا با تمام مواردی که بیان شد، سود بالایی که یک کار و کسب خانوادگی به دنبال دارد را ترجیح می‌دهید و یا به سراغ شغل تازه‌ای می‌روید؟

blog.vistage.co.uk

www.businessinsider.com

The post تجارت و کسب و کارهای خانوادگی؛ موفقیت یا ناکامی appeared first on مجله مد و پوشاک.

source

توسط modekhabari

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.